وقتی فشار معیشت، زنگ خطر جامعه می‌شود

فرخنده امیری

* فرخنده امیری

وقتی فشار معیشت، زنگ خطر جامعه می‌شود

مملکت آنلاین، آنچه این روزها در جامعه دیده می‌شود، بیش از هر چیز نشانه‌ی انباشت مسائل حل‌نشده است؛ مسائلی که در طول زمان روی هم جمع شده‌اند و حالا خودشان را به شکل نارضایتی عمومی نشان می‌دهند.

در رأس این عوامل، فشارهای اقتصادی قرار دارد. افزایش مداوم هزینه‌های زندگی، کاهش قدرت خرید، نااطمینانی نسبت به آینده و دشوارتر شدن تأمین نیازهای اولیه، بخش بزرگی از جامعه را درگیر کرده است. این وضعیت، صرفاً یک مسئله مالی نیست، بلکه مستقیماً بر آرامش روانی و احساس امنیت مردم اثر می‌گذارد.

در کنار اقتصاد، احساس بی‌عدالتی و شنیده‌نشدن نیز نقش مهمی دارد. وقتی افراد تصور می‌کنند سازوکارهای رسمی برای بیان نقد و مطالبه‌گری کارآمد نیست، نارضایتی به شکل‌های غیررسمی بروز می‌کند. این موضوع به‌ویژه در میان جوانان که افق روشنی پیش روی خود نمی‌بینند، پررنگ‌تر است.

از سوی دیگر، جامعه با نوعی خستگی اجتماعی مواجه است؛ خستگی ناشی از سال‌ها فشار، نگرانی و نبود چشم‌انداز مشخص برای بهبود شرایط. در چنین فضایی، کوچک‌ترین بحران یا شوک می‌تواند نارضایتی‌های پنهان را آشکار کند.

افزون بر این، سرمایه اجتماعی که نقش مهمی در عبور از بحران‌ها دارد، در سال‌های اخیر آسیب دیده است. کاهش اعتماد میان مردم و نهادهای رسمی، کارآمدی تصمیم‌ها و سیاست‌ها را پایین می‌آورد و حتی اقدامات درست را نیز با تردید مواجه می‌کند. بازسازی این سرمایه، نیازمند زمان، صداقت و گفت‌وگوی واقعی است.

نباید فراموش کرد که اعتراض اجتماعی لزوماً نشانه‌ی تهدید نیست؛ در بسیاری از جوامع، اعتراض یکی از راه‌های انتقال پیام و هشدار نسبت به مشکلات انباشته‌شده است. نادیده گرفتن یا ساده‌سازی این پیام‌ها، خطر فاصله گرفتن بیشتر میان جامعه و ساختارهای تصمیم‌گیری را در پی دارد.

در این میان، تجربه نشان داده است که مدیریت صرفِ پیامدها، بدون پرداختن به ریشه‌ها، راه‌حل پایداری نیست. برخوردهای سخت‌گیرانه ممکن است در کوتاه‌مدت ظاهر مسئله را کنترل کند، اما در بلندمدت به تعمیق شکاف‌ها منجر می‌شود و هزینه‌های اجتماعی را افزایش می‌دهد.

به نظر می‌رسد تدبیر اصلی، اصلاح و بهبود وضعیت موجود است؛ از طریق کاهش فشارهای اقتصادی، افزایش شفافیت، تقویت گفت‌وگو با جامعه و ایجاد سازوکارهای مؤثر برای شنیدن مطالبات مردم. رسیدگی به این دغدغه‌ها، نه‌تنها به آرام‌سازی فضا کمک می‌کند، بلکه می‌تواند زمینه‌ساز همبستگی و مشارکت بیشتر شهروندان شود.

در نهایت، عبور از شرایط فعلی بیش از هر چیز نیازمند نگاه مسئله‌محور و آینده‌نگر است؛ نگاهی که به جای تقابل، بر اعتمادسازی، اصلاح تدریجی و استفاده از ظرفیت‌های اجتماعی تکیه کند. جامعه‌ای که احساس کند دیده و شنیده می‌شود، مسیر گفت‌وگو را بر تنش ترجیح خواهد داد.

در نهایت باید پذیرفت که بخش قابل‌توجهی از نارضایتی امروز، حاصل فاصله میان وعده‌ها و واقعیت‌هاست. در سال‌های گذشته بارها از بهبود شرایط، کنترل قیمت‌ها، حمایت از اقشار آسیب‌پذیر و اصلاح ساختارها سخن گفته شده، اما در عمل، نتیجه برای بسیاری از مردم نه‌تنها بهتر نشده، بلکه سخت‌تر و پرهزینه‌تر هم شده است.

افزایش مداوم قیمت‌ها، رشد نرخ ارز و طلا، گرانی کالاهای اساسی و کوچک‌تر شدن سفره‌ی مردم، در کنار سیاست‌های جبرانی محدود و کوتاه‌مدت، نتوانسته فشار معیشتی را کاهش دهد. حمایت‌هایی مانند کالابرگ یا یارانه‌های مقطعی، وقتی با تورم فزاینده همراه می‌شوند، عملاً اثر خود را از دست می‌دهند و پاسخگوی نیازهای واقعی خانوارها نیستند.

به نظر می‌رسد اکنون بیش از هر زمان دیگری، فرصت اقدام پیشگیرانه وجود دارد؛ پیش از آنکه مشکلات به نقطه‌ای برسند که اصلاح آن‌ها دشوار یا پرهزینه شود. به جای تداوم سیاست‌هایی که به افزایش قیمت‌ها دامن می‌زند، تمرکز بر کنترل و کاهش هزینه‌های زندگی، تنظیم بازار و نظارت مؤثر بر زنجیره تولید و توزیع کالاهای اساسی ضروری است؛ حوزه‌ای که سال‌هاست مورد غفلت قرار گرفته و ضعف نظارت در آن آشکار است.

در چنین شرایطی، احساس تبعیض زمانی تشدید می‌شود که بخشی از جامعه از نابسامانی‌ها متضرر شود، در حالی که گروه‌هایی خاص از همین وضعیت سود می‌برند. تداوم این شکاف، اعتماد عمومی را فرسوده‌تر می‌کند و سرمایه اجتماعی را کاهش می‌دهد.

جمع‌بندی اینکه، راه عبور از وضعیت فعلی نه در انکار مسئله و نه در برخوردهای مقطعی، بلکه در اصلاح واقعی، نظارت مؤثر و بازگشت به اولویت معیشت مردم است. توجه به این واقعیت‌ها می‌تواند مانع از ورود کشور به بحران‌های عمیق‌تر شود و زمینه را برای ثبات و آرامش پایدار فراهم کند

انتهای پیام/

ارسال نظر

  • ناشناس ارسالی در

    حقوق همون حقوق پارساله، قیمت‌ها هر هفته آپدیت می‌شن! واقعاً قراره با چی زندگی کنیم؟

  • بدبخت ایرانی ارسالی در

    تورم رو می‌گن کنترل شده، فقط نمی‌گن تو کدوم کشور! یه خرید ساده شده کابوس

  • وطن ارسالی در

    همه‌چی گرونه جز دستمزد ما. انگار کار کردن تو این کشور فقط برای زنده موندنه، نه زندگی

  • ناشناس ارسالی در

    اقتصاد فجیعه بعد انتظار دارن مردم امید داشته باشن؟ امید با شکم خالی نمی‌شه.

  • غلامرضا ارسالی در

    دیگه چیزی برای از دست دادن نمونده. سفره‌ها خالیه، اعصاب‌ها داغونه، ایناهنوز آمار می‌دن

  • امیررضا توکلی ارسالی در

    حقوق ریالی، خرج دلاری، زندگی صفر! اسم اینو چی می‌ذارید جز فاجعه؟