مسئله فقط قیمت بنزین نیست؛ مردم حق انتخاب میخواهند
* سینا افشاریان
مملکت آنلاین، سالهاست شاهد ساختار انحصاری بازار خودرو در کشور هستیم که تاثیرات آن نبود امکان انتخاب مناسب توسط مردم هستیم و بسیاری مجبورند خودروهایی سوار شوند که از نظر فناوری، مصرف سوخت و استانداردهای آلایندگی، فاصله زیادی با خودروهای روز دنیا دارند؛ خودروهایی که اتفاقاً در بسیاری از موارد، چند برابر قیمت واقعی خود در بازارهای جهانی به دست مصرفکننده ایرانی میرسند آن هم خودروهای با فناوری از رده خارج و منسوخ؛
از طرف دیگر، وضعیت حملونقل عمومی در بسیاری از شهرها بهگونهای نیست که بتوان خودرو شخصی را بهراحتی کنار گذاشت. برای بسیاری از مردم، خودرو نه یک وسیله تجملاتی، بلکه وسیله اصلی رفتوآمد روزانه است.
پس وقتی صحبت از مصرف بالای بنزین میشود، آیا درست است تمام تقصیر را گردن مردم انداخت؟
واقعیت این است که بخشی از مصرف بالای سوخت، مستقیماً به خودروهایی برمیگردد که سالهاست با فناوریهای قدیمی و منسوخ در کشور تولید یا مونتاژ میشوند و در این راستا، کافی است مصرف سوخت یک خودروی جدید در بازارهای جهانی را با بسیاری از خودروهای موجود در بازار ایران مقایسه کنیم و متوجه میشویم، امروز خودروهایی در دنیا تولید میشوند که با وجود امکانات و قدرت مناسب، مصرف سوخت بسیار پایینی دارند بطوریکه مصرف آنها چیزی حدود ۳.۵ تا ۵.۵ لیتر در ۱۰۰ کیلومتر است، اما در ایران هنوز خودروهایی با مصرف ۸، ۹ یا حتی ۱۰ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر و بیشتر، بخش بزرگی از بازار را در اختیار دارند.
ماجرا فقط مصرف سوخت هم نیست.
کیفیت بنزین و عدد اکتان آن نیز موضوع مهم دیگری است که بهخصوص برای مالکان خودروهای جدید و وارداتی اهمیت پیدا میکند. بارها اخباری درباره مشکلات ناشی از استفاده از سوخت نامتناسب با مشخصات فنی برخی خودروها منتشر شده بطوریکه این روزها از ناک زدن و خرابی پیستون و موتور خودروهای جدید وارداتی از جمله مرسدس بنز، تویوتا و سایر برندها بسیار گزارش شده و خسارت سنگینی برای دارندگان و مالکان خودروها وارد کرده است.
اینجاست که یک سؤال ساده مطرح میشود:
آیا منطقی است قیمت بنزین افزایش پیدا کند، اما مردم همچنان مجبور باشند خودروهایی گران و چند برابر قیمت جهانی، پرمصرف و با فناوری منسوخ خریداری کنند و بعد برای کیفیت سوخت مورد نیاز همان خودرو هم دغدغه داشته باشند؟
اگر قرار است سیاست کشور به سمت واقعیتر شدن قیمت سوخت حرکت کند، این تغییر نمیتواند فقط از جایگاه سوخت شروع شود. اصلاح قیمت سوخت باید بخشی از یک اصلاح بزرگتر در صنعت خودرو و حملونقل باشد.
واردات خودروهای روز دنیا باید با تعرفههای منطقی و قابلقبول تسهیل شود و برندهای تولیدکننده خودرو در جهان بتوانند بدون مشکل وارد بازار ایران شوند تا هم مصرف کننده سود آن را ببرد هم تاثیر قابل توجهی در کاهش مصرف سوخت و رضایت دولت و مردم را داشته باشد و در واقه رقابت واقعی باید به بازار خودرو برگردد. تولید خودروهای پرمصرف و قدیمی باید اصلاح یا متوقف شود. حملونقل عمومی باید آنقدر توسعه پیدا کند که شهروند برای رفتوآمد روزمره، الزاماً وابسته به خودروی شخصی نباشد. در کنار همه اینها، کیفیت بنزین نیز باید متناسب با خودروهای جدید ارتقا پیدا کند نه اینکه دولت بخواهد قیمت آنرا بالا ببرد ولی توجهی به بالابردن کیفیت و استاندارد و عدد اکتان آن نکند.
از همه مهمتر، نباید قدرت خرید مردم را فراموش کرد.
در شرایطی که هزینه مسکن، خوراک، درمان و سایر هزینههای زندگی هر سال افزایش پیدا میکند، افزایش قیمت سوخت بدون توجه به درآمد و دستمزد مردم، فشار بیشتری به خانوارها وارد خواهد کرد؛ بهخصوص برای کسانی که به دلیل نبود حملونقل عمومی مناسب، چارهای جز استفاده روزانه از خودروی شخصی ندارند و با مقایسه با دیگر کشورها شاید عددی قیمت سوخت در ایران بسیار ارزان است ولی با مقایسه پارامترهای مختلف یقینا این موضوع واقعیت پیدا میکند که قیمت سوخت در ایران از کشورهای پیشرو و توسعه یافته هم گرانتر است.
بنزین فقط یک لیتر سوخت نیست که قیمتش را بالا ببریم و انتظار داشته باشیم مسئله تمام شود.
پشت مصرف بالای بنزین، مجموعهای از مشکلات در صنعت خودرو، کیفیت تولید، واردات، حملونقل عمومی، کیفیت سوخت و البته سیاستهای اقتصادی کشور قرار دارد.
اگر قرار است بنزین گران شود، قبل از آن باید حق انتخاب مردم بیشتر شود.
باید خودروی کممصرف، ایمن و استاندارد با قیمت منطقی در دسترس مردم باشد. باید حملونقل عمومی قابل اتکا وجود داشته باشد و سوختی با کیفیت متناسب با خودروهای جدید عرضه شود.
وگرنه افزایش قیمت بنزین، در شرایطی که مردم برای خرید یک خودروی معمولی باید چند برابر قیمت جهانی آن هزینه کنند، بیشتر از آنکه یک اصلاح اقتصادی باشد، میتواند به معنای انتقال هزینه ناکارآمدیهای موجود به دوش مصرفکننده باشد.
قبل از اینکه از مردم بخواهیم بیشتر برای بنزین پول بدهند، شاید بهتر باشد کاری کنیم که مردم بتوانند کمتر بنزین مصرف کنند.
انتهای پیام/
ارسال نظر