ایران در حال حذف از بازار هنر منطقه
دبیر انجمن نگارخانهداران تهران با انتقاد از نگاهی که هنر را در زمان بحران کالایی فانتزی میبیند، هشدار داد که اختلال در ارتباطات بینالمللی، زنجیره تأمین اقتصاد هنر را از کار میاندازد.
به گزارش مملکت آنلاین، حسین محسنی دبیر انجمن و عضو هیئت مدیره انجمن نگارخانهداران تهران با اشاره به جایگاه فرهنگ و هنر در دورههای بحران همچون جنگ تحمیلی علیه ایران، تأکید کرد: در سالهای اخیر، بهویژه در دورههای فشرده اقتصادی و اجتماعی، این تصور بارها تکرار شده که فرهنگ و هنر در زمان بحران مسئلهای فرعی هستند و میتوان رسیدگی به آنها را به آینده موکول کرد؛ در حالیکه تجربه جهانی، مطالعات جامعهشناختی و حتی منطق اقتصاد معاصر، خلاف این را نشان میدهد.
وی گفت: جامعه در دورههای بحران بیش از هر زمان دیگری به معنا، تصویر، امید و امکان بازسازی روانی نیاز دارد و هنر دقیقاً در همین نقطه نقشآفرینی میکند. هنر فقط یک فعالیت تزئینی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت روانی و اجتماعی جامعه به شمار میرود.
محسنی تصریح کرد: برخلاف برخی تحلیلها، میل جامعه به هنر کاهش پیدا نکرده است، بلکه نوعی تشنگی فرهنگی در حال شکلگیری است و علاقه به حضور در فضاهای فرهنگی، تجربه آثار هنری و بازگشت به زیست جمعی فرهنگی همچنان زنده است. به اعتقاد من، اگر موزهها و فضاهای فرهنگی بهصورت گسترده و پایدار فعال شوند، با استقبال قابل توجه مخاطبان روبهرو خواهند شد.
وی، این استقبال را صرفاً واکنش به یک رویداد فرهنگی ندانست و توضیح داد: این مسئله نشانهای از نیاز طبیعی جامعه برای بازیابی تعادل روانی، حافظه جمعی و حس ادامهدادن است. نقش اینترنت در این موضوع نیز مهم است؛ در شرایط امروز، اینترنت فقط یک ابزار ارتباطی نیست، بلکه بخشی از زیرساخت اقتصاد فرهنگ و تصویر بینالمللی ایران محسوب میشود.
عضو هیئت مدیره انجمن نگارخانهداران تهران با اشاره به نقش هنر در معرفی ایران به جهان، اظهار کرد: بخش مهمی از آنچه امروز جهان از ایران میبیند، نه از مسیر تبلیغات رسمی، بلکه از طریق هنر، فرهنگ و ارتباطات حرفهای این حوزه منتقل میشود. هنرمندان، گالریها، موزهها، آرتفرها، ناشران تخصصی، پلتفرمهای آنلاین و شبکههای حرفهای هنر، هر یک بخشی از تصویر ایران را در سطح بینالمللی میسازند؛ تصویری که در بسیاری از موارد، انسانیتر، خلاقتر و واقعیتر از روایتهای رایج است.
محسنی همچنین گفت: هنر معاصر ایران در سالهای اخیر یکی از معدود حوزههایی بوده که با وجود فشارهای اقتصادی، محدودیتهای بینالمللی و دشواریهای داخلی، توانسته جایگاه منطقهای و اعتبار حرفهای خود را حفظ کند. این موضوع تنها یک موفقیت فرهنگی نیست، بلکه آن را میتوان بخشی از ظرفیت برندینگ ملی ایران دانست.
وی با بیان اینکه بسیاری از کشورها از فرهنگ و صنایع خلاق بهعنوان ابزار قدرت نرم و توسعه اقتصادی استفاده میکنند، عنوان کرد: اقتصاد فرهنگ دیگر یک حوزه حاشیهای نیست، بلکه بخشی از رقابت کشورها بر سر تصویر، اعتبار و جذب سرمایه در همین حوزه شکل میگیرد. در ایران نیز هنر معاصر یکی از مهمترین ظرفیتهای دیدهشدن کشور در سطح منطقه و جهان است اما این ظرفیت بدون دسترسی حرفهای و پایدار به اینترنت بینالملل، دچار چالش میشود.
محسنی با توضیح اینکه اقتصاد هنر امروز محدود به فضای فیزیکی گالریها نیست، گفت: بخش مهمی از حیات حرفهای این اکوسیستم در بستر اینترنت جریان دارد؛ از فروش آثار و ارتباط با مجموعهداران گرفته تا حضور در آرتفرهای جهانی، نمایشگاههای آنلاین، مزایدهها، شبکهسازی حرفهای، تولید محتوا، ارتباط با رسانههای تخصصی و حتی ورود ارز به کشور، همگی به زیرساخت ارتباطی وابستهاند. اختلال یا محدودیت در اینترنت بینالملل صرفاً یک مسئله فنی نیست، بلکه میتواند بر اعتماد حرفهای، اقتصاد فرهنگ، صادرات هنر و تصویر بینالمللی ایران اثر بگذارد.
وی با اشاره به نقش اعتماد در اقتصاد معاصر، بیان کرد: اعتماد بخشی از سرمایه است و بازار هنر بر پایه ارتباط، استمرار، اعتبار و دسترسی شکل میگیرد. وقتی ارتباطات ناپایدار میشوند، تنها برخی پلتفرمها یا شبکههای اجتماعی آسیب نمیبینند، بلکه بخشی از اعتماد بازار و امکان همکاری بینالمللی نیز تضعیف میشود.
محسنی همچنین از منظر اقتصاد روانشناسی تأکید کرد که جامعه تحت فشار اقتصادی و فرسایش ذهنی، بیش از گذشته به فضاهای فرهنگی نیاز دارد و افزود: هنر میتواند بخشی از اضطراب جمعی را کاهش دهد، امید اجتماعی تولید کند و امکان گفتگو و همدلی را افزایش دهد. به همین دلیل در بسیاری از کشورها، سرمایهگذاری روی فرهنگ در دورههای بحران کاهش پیدا نمیکند، بلکه بهعنوان بخشی از فرآیند بازسازی اجتماعی تقویت میشود.
دبیر انجمن نگارخانهداران تهران در پایان گفت: این حوزه فقط به هنرمند و گالری محدود نمیشود، بلکه یک اکوسیستم وسیع است؛ از پلتفرمهای آنلاین و ناشران تخصصی گرفته تا مشاوران هنری، برگزارکنندگان آرتفرها، رسانههای تخصصی، مجموعهداران، استودیوهای طراحی، شرکتهای حملونقل آثار، بیمه، چاپ و دهها کسبوکار وابسته دیگر.
انتهای پیام/