۷۰ درصد تالابهای ایران خشک شدند
در حالی که ایران با ۲۸۰۰ تالاب پراکنده در سراسر کشور، یکی از غنی ترین سرزمین ها از نظر تنوع زیستی در جهان به شمار میرود، اکنون در آستانه نابودی یکی از مهمترین منابع اکولوژیکی خود قرار گرفته است. بیش از ۷۰ درصد از وسعت تالاب های ایران به دلیل تغییرات اقلیمی و خشکسالیهای پی در پی خشک شده اند و این وضعیت تهدیدی جدی برای حیات وحش، کشاورزی، و حتی زندگی انسانی در این مناطق است.
به گزارش مملکت آنلاین، رکنا نوشت: فاجعه ای که در حال وقوع است، نه تنها بر منابع آبی کشور تاثیر می گذارد، بلکه به شدت بر امنیت غذایی، سلامت عمومی، کیفیت زندگی مردم و امنیت کشور اثر میگذارد.
از دست رفتن شاهرگ های حیات
از مهمترین تالاب های ایران که اکنون به تصویر فاجعه بار خشکی و نابودی تبدیل شدهاند، میتوان به دریاچه ارومیه اشاره کرد. این دریاچه که زمانی دومین دریاچه بزرگ آب شور در دنیا بود، اکنون تنها ۱۶ درصد از وسعت خود را دارد و این یعنی اکوسیستم منحصر به فرد آن به طور قریب به یقین نابود شده است.
به همین ترتیب، تالاب های جازموریان و گاوخونی که روزگاری زیستگاه بسیاری از پرندگان مهاجر و گونه های نادر گیاهی بودند، اکنون به کانون های گرد و غبار و آلودگی تبدیل شدهاند.
در شرق کشور، تالاب های هامون، که روزگاری محل زندگی هزاران نفر و اکوسیستم های آبی بودند، به دلیل عدم دریافت حق آبه از سوی افغانستان، تبدیل به منبع ریزگردها و خاک های مهاجم شدهاند. این وضعیت، علاوه بر تهدیدات زیست محیطی، سلامت و رفاه مردم را نیز به شدت تحت تاثیر قرار داده است. این وضعیت نشانه دیپلماسی ضعیف آبی کشور است.
خشکسالی به وضعیتی پایدار تبدیل شده است
به گفته خود مسئولان، بحران آب در ایران به ویژه در سال ۱۴۰۴ به اوج خود رسیده است. خشکسالی های پی در پی، افت شدید منابع زیرزمینی و خشک شدن تالابها، باعث شده اند که ایران به یکی از کشورهای با بالاترین میزان بحران آبی در جهان تبدیل شود.
در تابستان ۱۴۰۴، با افزایش دما و موج گرمای شدید، بسیاری از شهرها با قطعی های طولانی مدت آب مواجه شدند و اعتراضات مردمی در پی بحرانهای آبی شکل گرفت.
پیش بینی ها نشان میدهند که سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ خشک ترین دوره در دو دهه اخیر بوده و وضعیت به گونه ای است که خشکسالی به وضعیتی پایدار تبدیل شده است. این به این معناست که کشور باید منتظر خشکی های مداوم و تغییرات غیر قابل پیشبینی در منابع آبی خود باشد.
سازمان حفاظت از محیط زیست تبدیل شده به سازمان اعلام آمار از دست رفتن ها !
در میان این بحران ها، سازمان حفاظت محیط زیست کشور به جای ارائه راهکارهای عملی و اجرایی، بیشتر به انتشار آمار و ارقام از دست رفتن تالاب ها پرداخته است.
این سازمان که به نظر می رسد خود را تنها به اعلام وضعیت های بحرانی محدود کرده است، تقریبا هیچ اقدام جدی و اساسی در جهت احیای تالاب ها یا کاهش آسیب های محیط زیستی انجام نداده است.
بررسی وضعیت عملکرد این سازمان نشان می دهد که تقریبا نسبت اقدامات اجرایی آن در برابر میزان بحران های زیست محیطی تقریبا ۲ به ۱۰۰ است! این نسبت نشان میدهد که سازمان حفاظت محیط زیست ایران در عمل، یا هیچ اقدامی برای مهار بحران ها نمیکند و یا اقداماتی که صورت می گیرد، عملاً نتایج چشمگیری به دنبال ندارد.
نکته ای که در این میان قابل توجه است این است که بسیاری از کارشناسان معتقدند که حتی یک برنامه منسجم و بلندمدت برای احیای تالابها و منابع آبی کشور وجود ندارد. به جای سرمایه گذاری در پروژه های احیای طبیعی، تمرکز بیشتر بر روی پروژه های کوتاه مدت و بدون چشمانداز آیندهنگر بوده است. این در حالی است که خسارت های ناشی از نابودی تالاب ها، علاوه بر آسیب به محیط زیست، باعث افزایش ریزگردها و آلودگی هوا، و در نهایت تهدید جدی برای سلامت عمومی مردم شده و حتی دیگر به یک مبحث امنیتی در کشور تبدیل شده است.
افزایش نرخ بیکاری، مهاجرتهای اجباری و ناآرامیهای اجتماعی
خشکی تالابها و بحران آب به مراتب فراتر از یک مشکل محیط زیستی است. این بحران می تواند بر اقتصاد کشور تاثیرات ویرانگری داشته باشد. بسیاری از جوامع محلی که به کشاورزی و دامداری وابسته هستند، در نتیجه خشک شدن منابع آبی، با کاهش شدید تولید مواجه خواهند شد. این در حالی است که مناطق مختلف کشور، به ویژه در حاشیه تالابها، با افزایش نرخ بیکاری، مهاجرتهای اجباری و ناآرامیهای اجتماعی روبهرو خواهند شد.
به علاوه، بر اساس مطالعات اخیر، کاهش منابع آب و نابودی تالاب ها میتواند منجر به از بین رفتن صنایع وابسته به منابع آبی مانند ماهیگیری و کشاورزی شود. این در حالی است که دولت همچنان به جای اتخاذ سیاست های جدی برای حفظ منابع طبیعی، به مسائلی غیر مرتبط و حاشیه ای پرداخته است.
ایران وسط بحران زیست محیطی
مجموعه ای از عوامل طبیعی و انسانی، از جمله مدیریت نادرست منابع آب، تغییرات اقلیمی و بی عملی نهادهای مسئول، ایران را در آستانه یک بحران زیست محیطی غیرقابل جبران قرار داده است.
در این شرایط، هشدارهای کارشناسان و فعالان محیط زیست برای احیای تالابها و منابع آبی کشور باید جدی گرفته شود، زیرا در غیر این صورت، ایران با یک بحران زیست محیطی و انسانی به مراتب شدیدتر روبهرو خواهد شد که نه تنها کشور را از لحاظ اقتصادی به ورطه نابودی میکشاند، بلکه به یک تهدید امنیتی بزرگ تبدیل خواهد شد.
این بحران ها به سرعت در حال گسترش هستند و هر روزی که مسئولان به آنها بیتوجهی کنند، ایران یک قدم به یک فاجعه زیستمحیطی و انسانی نزدیکتر میشود. آیندهای که در آن، تالابها و منابع آبی کشور برای همیشه نابود شوند، دیگر قابل بازگشت نخواهد بود.
انتهای پیام/