وقتی استرس چاق می‌کند

بسیاری از عوامل باعث چاقی می‌شود. یکی از آن‌ها استرس است. فشار روحی مزمن، موجب چاقی می‌شود...

به گزارش سرویس اجتماعی مملکت آنلاین ، بسیاری از عوامل باعث چاقی می‌شود. یکی از آن‌ها استرس است. فشار روحی مزمن، موجب چاقی می‌شود. افرادی که دچار استرس‌های مزمن هستند، اشتهای زیادی به خوردن غذاهای چرب، پر نمک و شیرین پیدا می‌کنند. این‌گونه غذا‌ها معمولا ناسالم هستند و به افزایش وزن منجر می‌شوند. نتایج یک تحقیق جدید نشان می‌دهد که استرس اجتماعی می‌تواند موجب بروز چاقی شود. استرس، عامل پرخوری و چاقی است.

افراد در شرایط استرس‌زا با عجله غذا می‌خورند. اکثر اوقات افراد برای راحت کردن خود و مقابله با استرس یا صرفا انجام کاری در مواقع ناراحتی و افسردگی، به غذا پناه می‌برند. خیلی افراد به اشتباه از غذا برای برآوردن برخی نیازهای اصلی خود مانند استراحت، ابراز احساسات، تحریک عقلانی یا آسایش استفاده می‌کنند.

ناراحتی روحی، اشتها را زیاد می‌کند و باعث می‌شود بدن غذاهایی را طلب کند که بسیار پرکالری هستند، اما مواد مغذی چندانی ندارند. استرس‌های کوتاه مدت به علت عملکرد اعصاب سمپاتیک و هورمون نورآدرنالین، باعث کاهش موقتی اشتها در افراد می‌شود. نتایج بررسی‌های اخیر پژوهشگران نشان داده است که افزایش میزان استرس و تنش در نوجوانان با افزایش نرخ ابتلا به اضافه وزن و چاقی رابطه‌ی مستقیم دارد. هر نوع استرسی می‌تواند منجر به افزایش وزن دوباره‌ی شما شود. اضطراب و استرس، با چاقی و اضافه وزن ارتباط مستقیم دارد و از راه‌های گوناگون موجب افزایش وزن در افراد مستعد چاقی می‌شود.

در شرایط اضطراب و استرس، به ویژه در موارد طولانی آن، نظم هورمونی بدن، دستخوش تغییر می‌شود و بدن تمایل به ذخیره‌ی چربی پیدا کرده و به اصطلاح استعداد چاقی پیدا می‌کند. فشار روحی بیش از اندازه، حتی بر محل ذخیره شده‌ی چربی‌ها در بدن اثر می‌گذارد. ارتباط‌هایی بین چربی‌های دور شکم و سطح بالای استرس یافته شده است. متاسفانه چربی‌های شکمی نه تنها از نظر ظاهری، نامطلوب هستند، بلکه نسبت به چربی‌های ذخیره شده در ناحیه‌های دیگر بدن، از نظر سلامتی مخاطره آمیزترند. انرژی عصبی زیاد معمولا باعث می‌شود که افراد بیشتر از اندازه‌ی معمول غذا بخورند. چند بار برای شما پیش آمده است که بدون آنکه گرسنه باشید، تنها به دلیل استرس بیش از حد، به آشپزخانه رفته و دنبال هله هوله و غذاهای دم دستی گشته باشید؟

به طور کلی استرس همواره با مواد شیرین و قندی در جدال است. در شرایط استرس و اضطراب طولانی مدت، سطح انسولین خون بالا می‌رود و حد تعادل آن بالاتر از حالت طبیعی قرار می‌گیرد. هنگامی که ما زیر فشار استرس قرار داریم، هورمون‌های متعددی در بدن‌مان آزاد می‌شود که به تغییراتی در عملکرد داخلی بدن ما می‌انجامد. هنگامی که تحت فشار روحی قرار دارید، با افزایش سطح هورمون کورتیزول، متابولیسم (سوخت و ساز) بدن کندتر می‌شود و این به نوبه‌ی خود باعث افزایش وزن، حتی با مقدار معمولی غذا که قبلا هم مصرف می‌کردید، می‌شود. این پدیده همچنین گرفتن رژیم‌های غذایی را نیز مشکل‌تر می‌کند.

استرس باعث آزاد شدن کورتیزول که موجب تحریک هورمون ذخیره‌ی چربی انسولین است، می‌شود. انسولین باعث می‌شود که بدن شما ذخیره‌های چربی را حفظ کند. هنگامی که شما استرس دارید مایل هستید که بیشتر بخورید، به ویژه کربوهیدرات‌ها را بیشتر مصرف می‌کنید. کربوهیدرات‌ها منجر می‌شود که مغز سروتونین آزاد کند، که یکی از هورمون‌هایی است که باعث می‌شود احساس بهتری داشته باشیم و حال‌مان بهتر شود. همچنین فوق‌العاده انسان را آرام می‌‌کند و در افزایش لایه‌های چربی اطراف کمر شگفت‌آور خواهد بود. این راه، یک خود درمانی است. در نتیجه در خوردن آن‌ها زیاده‌روی می‌کنید. کارشناسان عقیده دارند یکی از علل عمده‌ای که در جوامع امروزی افراد چاق بیشتر دیده می‌شود این است که مردم دچار فشارروحی بیش از حد هستند و وقت کافی برای تهیه‌ی غذاهای سالم در منزل ندارند؛ بنابراین به مصرف غذاهای آماده مانند پیتزا، همبرگر، ساندویچ و ... روی می‌آورند و اغلب این‌گونه غذاها نیز جز غذاهای سالم محسوب نمی‌شوند.

توصیه‌های مهم

* خندان بودن را امتحان کنید. یادتان باشد خنده می‌تواند یکی از سالم‌ترین پادزهر‌های فشار روحی باشد. در حقیقت خنده، داروی طبیعی خوبی برای کاهش ناراحتی‌های روحی است؛ بنابراین فرصت‌ها را برای خندیدن از دست ندهید.

* زندگی را باکنترل خشم‌تان شیرین کنید! بیشتر بخندید و کمتر عصبانی شوید. یادتان باشد هر گاه اندیشه‌های شما پیرامون خشم و عصبانیت چرخ می‌خورد، یقین بدانید که پیوسته خود را نگران و ناراحت خواهید داشت.

* از فعالیت‌های ورزشی غافل نشوید. تحقیقات ارتباط قوی میان فشار روحی و ورزش را ثابت کرده است. ورزش موجب کاهش شدت پاسخ به فشار روحی و کم شدن آسیب‌پذیری فرد نسبت به بیماری‌های ناشی از استرس می‌شود.

* برنامه‌ی ورزشی (کوه‌نوردی، پیاده‌روی، آرام دویدن، شنا، دوچرخه‌سواری، حرکات نرمشی، ورزش صبحگاهی) را به طور مرتب و منظم انجام دهید.

* همیشه مثبت‌اندیش باشید. بهتر است در زندگی مثبت‌اندیشی را انتخاب کنید. یادتان باشد که اندیشه‌های مثبت و نشاط‌آور، جسم و روان را تازه‌تر و سالم می‌کند. به طور کلی با به دست آوردن دیدگاهی مثبت، از بروز فشار روحی خود بکاهید.

* از پیله‌ی خود بیرون بیایید. بیرون آمدن از پیله‌ی خود، خودداری از گوشه‌گیری و خندیدن، باعث از بین رفتن ناراحتی‌های روحی و افزایش بردباری و رضایت شغلی می‌شود. حال خوب و پرهیز از گوشه‌گیری می‌تواند حالاتی مفید و سالم در زندگی شما ایجاد کنند.

* انجام پیاده‌روی منظم و مرتب را جدی بگیرید. بهتر است بیرون از فضای بسته‌ی خانه، ورزش و به ویژه پیاده‌روی کنید.

* هرگز سیگار نکشید. یادتان باشد که سیگار کشیدن یک پاسخ معمولی به فشار روحی است. کشیدن سیگار، در توانایی فرد برای کاهش فشار روحی مشکل ایجاد می‌کند.

* از مصرف موادغذایی مناسب و ضد استرس مانند جوانه‌ی گندم، ماءالشعیر، ماست، اسفناج، کلم بروکلی، حبوبات (انواع لوبیا، نخود، عدس، لپه، ماش)، غلات (برنج، گندم، جو)، هویج، سیب‌زمینی غافل نباشید.

* روزانه مایعات فراوان، به ویژه آب (8-6 لیوان) بنوشید.

* در مصرف مواد قندی و شیرین زیاده‌روی نکنید.

* با غذاهای پرچرب خداحافظی کنید. خوردن غذاهای پرچرب را کاهش دهید.

* مصرف روزانه انواع میوه‌ها و سبزی‌های تازه را هرگز فراموش نکنید.

* خواب خوب داشته باشید. به دست آوردن یک الگوی ساده برای خوابیدن یکی از راه‌های حیاتی مبارزه با ناراحتی‌های روحی است. بی‌خوابی، یک علامت مشترک استرس است. متخصصان، خواب کافی را بین 6 تا 9 ساعت در شبانه‌روز می‌دانند.

* موسیقی آرام و شاد را بخشی از زندگی خود قرار دهید. در خانه موسیقی ملایمی بگذارید تا محیطی آرام‌بخش به وجود آید.

وحید عرفانی، نویسنده و پژوهشگر حوزه‌ی سلامت

ارسال نظر