از گیاه انیسون چه میدانید

فاطمه مهربانی ‌وفا- کارشناس فناوری گیاهان دارویی و معطر

به گزارش مملکت آنلاین ، گیاه انیسون یا بادیان رومی از خانواده چتریان Apiaceae یا umbellifera می‌باشد؛ اسم علمی آن Pimpinella anisum L. است.

به صورت وحشی در سراسر اروپا در 1500 سال قبل از میلاد مسیح در مصر مصرف دارویی داشته است. منشا گیاه نواحی قاره آفریقا که از آنجا به مناطق آسیا و اروپا راه یافته است.

برخی از محققان اعتقاد دارند موطن اصلی این گیاه کشورهای شرق مدیترانه (یونان، قبرس، مصر) و شرق آسیاست.

خصوصیات گیاه‌شناسی

گل‌های چتری به رنگ سفید، قسمت مورد استفاده‌ی گیاه میوه‌ی خشک آن است.

رنگ میوه زرد یا سبز مایل به خاکستری می‌باشد. ریشه گیاه مخروطی به طول 20 تا 30 سانتی‌متر است.

برگ‌های گیاه متناوب دارای دمبرگ قلبی شکل است. گل‌ها کوچک و سفید بر روی ساقه اصلی یا فرعی قرار دارد.

گل در اواخر تابستان ظاهر می‌شود. میوه به شکل فندقه، تخم‌مرغی یا تقریبا به شکل گلابی وارونه.

نیازهای اکولوژی این گیاه

به هوای آفتابی و گرم با خاک عمیق و غنی، سرمای حداقل 120 روزه، بارندگی یکنواخت در فصل رشد ضروری است.

بذر این گیاه در دمای 4 تا 5 درجه شروع به جوانه‌زنی می‌کند. pH خاک 5/6 تا 2/7 برای کشف مناسب است. با افزایش مقدار ازت خاک عملکرد انیسون بیشتر می‌شود.

عملکرد دانه نشان می‌دهد 60 کیلوگرم ازت و 60 کیلوگرم فسفر سبب افزایش عملکرد دانه می‌شود.

کاشت انیسون

باید زمین را قبل از کشت سه مرتبه شخم زد. تکثیر انیسون به وسیله بذر انجام می‌گیرد.

زمین کشت باید آهکی بدون علف هرز، نرم تا سخت متوسط که خیلی خشک نباشد. در محلی گرم، آفتاب‌گیر و با رطوبت مناسب به دور از باد باشد.

برای هر هکتار زمین 24 کیلوگرم بذر مورد نیاز است.

بذرها از اواسط فروردین تا اوایل اردیبهشت در ردیف‌هایی به عرض 20 تا 30 سانتی‌متر و روی آن غلتک نرم به منظور تماس بیشتر با خاک و استحکام بذرها در زمین انجام می‌شود.

طبق تحقیقات انجام شده مناسب‌ترین زمان کاشت انیسون اواخر اسفند می‌باشد و به تعویق افتادن کشت بعد از این تاریخ باعث کاهش 30 تا 40 درصد می‌شود.

نیازهای غذایی

برای هر هکتار50 تا 100 کیلوگرم ازت خالص (نیترات آمونیوم و کلسیم سیانید)

250 تا 400 گرم کود سوپر فسفات. 200 تا 250 گرم کود نمک پتاسیم 40 درصد.

مراحل داشت

باید با علف‌های هرز مبارزه مکانیکی انجام دهیم. برای مبارزه موثرتر با علف‌های هرز استفاده از سمرون 25 در هر هکتار به میزان 5/1 کیلوگرم قبل از کشت موثر است.

زهکشی مناسب زمین سبب جلوگیری از بیماری‌های قارچی در گیاه می‌شود.

لکه برگی از بیماری‌های قارچی گیاه انیسون است. خاک نامناسب نقش عمده‌ای در پیشرفت این بیماری دارد.

مرحله برداشت

* بر اساس محل کشت انیسون در تابستان از اواخر تیرماه تا اوایل شهریور برداشت آن طول می‌کشد. به هنگام رسیدن گیاه مزرعه را با خرمن‌کوب خرمن می‌کنند. در این صورت می‌توان محصول را مستقیما از ساقه با ردیف‌های منظم به وسیله‌ی داس خرمن کرد.

* برداشت دومرحله‌ای هنگامی انجام می‌شود که بیش از 30 درصد میوه‌ها رسیده باشد. در مرحله نخست گیاهان را از فاصله‌ی 10 تا 12 سانتی‌متری از سطح زمین جدا می‌کنند. پس از گذشت 4 الی 6 روز و کاسته شدن از رطوبت گیاهان باقی‌مانده محصول را برداشت می‌کنند.

* دمای مناسب برای خشک کردن میوه‌های انیسون 40 درجه سانتی‌گراد می‌باشد.

* رطوبت مجاز پس از خشک شدن 10 تا 11 درصد می‌باشد. از هر هکتار 600 تا 1000 کیلوگرم میوه کاملا پاک شده و 2 تن ریشه همراه کاه نرم خرد شده به صورت محصول تجاری به دست می‌آید.

* بر اساس فارماکوپه (کتاب‌ یا منابعی هستند که فهرست کاملی از داروهای موجود در بازار مشتمل بر اطلاعات دارویی، موارد مصرف، عوارض جانبی، نحوه نگهداری داروها و مواد اولیه، روش آنالیز مواد اولیه و جانبی مشتمل بر روش‌های فیزیکی و شیمیایی و استانداردهایی که در داروسازی و صنایع غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرند در آن قید شده‌ است) میوه‌های خشک انیسون باید حداقل حاوی 2 درصد روغن فرار باشد.

* ماده‌ی آنتول به عنوان جزو اصلی یک ماده شاخص در اسانس گیاه انیسون گیاه انیسون اندازه‌گیری می‌شود و مقدار آن باید بین 84 درصد تا 93 درصد باشد.

مواد موثره انیسون

شامل روغن فرار، آنتول، کولین، موسیلاژ، آلبومین، قندها، اسیدهای آلی، فلاونوئیدها، استروژنین، لوتئولین، کومارین‌ها، فیتوسترول می‌باشد.

خواص درمانی

* تقویت معده

* بهبود گرفتگی عضلات و قلنج

* ضد نفخ

* تقویت اشتها

* ضد عفونی کننده مجاری تنفسی

* باعث ازدیاد شیر در مادران شیرده می‌شود.

* این گیاه تاثیر زیادی بر ترشح هورمون استروژن دارد.

پراکنش انیسون

در نواحی شمال غربی ایران (تبریز)، نواحی جنوب غربی در ارتفاعات 500 متری می‌روید. در کشورهای اروپایی مانند ایتالیا، بلغارستان، اسپانیا کشت می‌شود و در نواحی شمال غربی ایران به صورت خودرو می‌باشد.

داروهایی که از این گیاه استخراج می‌شود:

- داروی پروستاتان: برای درمان پروستات است.

- داروی کارامین: ضد اسپاسم گوارشی و ضد نفخ است.

ارسال نظر