حق من از زندگی چیست؟

به گزارش مملکت آنلاین ، حقوق زنان ایرانی در طی دوره‌های سیاسی و تاریخی مختلف تغییرات زیادی کرده است. این حقوق شامل ازدواج، طلاق، تحصیل، پوشش و حجاب، حق رای و حقوق سلامت است با توجه به اینکه یکی از مهم‌ترین معیارها برای سنجش درجه توسعه یافتگی یک کشور، میزان اهمیت و اعتباری است که زنان در آن کشور دارا هستند، فقط با توجه ویژه به حقوق زنان می‌توان این اعتبار را ایجاد کرد.

حق و حقوق زنان در دوران قبل از ازدواج

پسران و دختران در دوران کودکی همیشه آرزوی بزرگ شدن و نهایتا ازدواج با همسر ایده‌آل خود را دارند و پس از رسیدن به دوران بلوغ این احساس شدیدتر شده و تمایل دو جنس (زن و مرد) نسبت به همدیگر بیشتر از قبل می‌گردد.

ازدواج یا نکاح:

تعریف نکاح: رابطه‌ی حقوقی است که به وسیله عقد بین مرد و زن حاصل می‌گردد و به آن‌ها حق می‌دهد که از یکدیگر تمتع جنسی ببرند.

نکاح رابطه‌ای است بین مرد و زن برای تشکیل خانواده که به وسیله قصد و اراده طرفین به وجود می‌آید. نکاح در حقوق موضوع کشوری یک عقد مدنی به شمار می‌رود.

عقد نکاح مانند عقود دیگری دارای شرایط اساسی است که با فقدان یکی از آن‌ها شرایط نکاح محقق نمی‌شود.

قانون مدنی در ایران دو نوع نکاح به رسمیت شناخته است: 1- دائم 2- منقطع

نکاح دائم

عبارت از رابطه حقوقی که به وسیله عقد بین زن و مرد برای همیشه حاصل می‌گردد و به آن‌ها حق می‌دهد که از یکدیگر تمتع جنسی ببرند.

نکاح منقطع:

عبارتست از رابطه حقوقی که به وسیله عقد بین زن و مرد برای مدت معینی است تا از همدیگر تمتع جنسی برده و رابطه زناشویی ایجاد کنند.

خواستگاری:

عبارتست از پیشنهاد زناشویی از طرف مرد نسبت به زن، که بتواند با او ازدواج کند، هر مردی که بتواند ازدواج کند می‌تواند از زنی که مانع قانونی بر این امر ندارد خواستگاری نماید. مطابق ماده 1034 قانون مدنی که می‌گوید: «هر زنی را که خالی از موانع نکاح باشد می‌توان خواستگاری کرد.» که موانع نکاح نیز در ماده 1045 قانون مدنی بیان شده است.

نکاح با اقوام نسبی ممنوع است.

1- نکاح با پدر و اجداد و با مادر و جدات

2- نکاح با اولاد هر قدر که پایین برود.

3- نکاح با برادر و خواهر و اولاد آن‌ها

4- نکاح با عمات و خالات خود و عمات و خالات پدر و مادر و اجداد و جدات

دوران نامزدی

در صورتی که از طرف مردی نسبت به زنی خواستگاری شود که بعدا با او ازدواج کند و زن موافقت کند؛ آن را در اصطلاح عرف نامزدی گویند و هر یک از آن دو نامزد دیگری خوانده می‌شود.

در ایران و اکثر کشورها پیشنهاد زناشویی از طرف مرد و موافقت زن به این امر ایجاد تعهد به انعقاد زوجیت نمی‌کند همچنان که موجب پیدایش رابطه زوجیت نمی‌گردد، بلکه نامزدی و عده‌ی ازدواج است که تعهد اخلاقی ایجاد می‌کند.

«ماده 1035 قانون مدنی»، بنابراین هر یک از زن و مرد مادام که عقد نکاح جاری نشده می‌توانند از وصلت امتناع کند و طرف دیگر نمی‌تواند به هیچ وجه او را مجبور به ازدواج کرده و یا از جهت صرف امتناع از وصلت مطالبه خسارتی بکند.

اما در صورتیکه در اثر امتناع یکی از نامزدها از وصلت، خسارتی به طرف دیگر وارد شده باشد: مثل هزینه‌های از قبیل اجاره خانه، تهیه وسایل زندگی، خرید جهیزیه و امثال آن. باید برای مطالبه جبران آن علت امتناع را جست‌وجو کرد که عبارتند از:

الف: امتناع نامزد از وصلت علت موجهی دارد:

مثلا ارتباط نامزد با شخص اجنبی (ارتباط جنسی) یا اینکه محکومیت کیفری داشته باشد و یا اینکه در زمان خواستگاری وضعیت اجتماعی که به اتکاء آن خواستگاری شده را برخلاف گفته باشد، کسی که وصلت را بر هم زده مسوول پرداخت خسارات طرف خود نمی‌باشد، زیرا او سبب توجه خسارت شناخته نمی‌شود؛ بلکه سبب آن امر پنهان داشتن وضعیت اخلاقی یا مالی از طرف نامزد درگیر بوده است، بنابراین خود سبب توجه خسارات به خود می‌باشد.

ب: امتناع نامزد از وصلت علت موجهی ندارد:

مثلا کسی که از وصلت امتناع می‌کند، عصبانی و بدخلق و یا دارای سوءظن است و در اثر این موارد وصلت با نامزد خود را بر هم زده است، بدون علت موجه و کسی که نامزدی را به هم می‌زند، باید خسارت نامزد درگیر را که در اثر وعده ازدواج متحمل شده بدهد زیرا او سبب توجه خسارت به طرف خود شده است.

«ماده 1036 قانون مدنی»

هر یک از نامزدها می‌توانند در صورت برهم خوردن وصلت، هدیه‌هایی را که به طرف دیگر یا پدر و مادری برای ازدواج هدیه دادند را پس بگیرد.

طبق قانون مدنی کسانی که می‌توانند در اثر برهم زدن نامزدی مطالبه خسارت بنمایند را به سه دسته تقسیم کرده: طرف مقابل، پدر و مادر او، اشخاص دیگر.

خسارت معنوی

خسارت معنوی ناشی از امتناع وصلت دو نوع است:

الف: تاثیرات روحی: که برای نامزد دیگر در اثر امتناع از وصلت نامزد ایجاد شده است.

ب: هتک احترام اجتماعی نامزد که در اثر امتناع طرف دیگر از وصلت با او ایجاد شده، مثل اینکه بر سر زبان‌ها در فامیل و یا اینکه نزدیک نشدن شخص دیگری برای ازدواج با او و...

در قانون مدنی کشور، ما قانونی یا ماده‌ای برای این گونه خسارت معنوی که بتوان آن را مطالبه کرد موجود نیست:

البته می‌توان گفت که عدم پیگیری خسارت معنوی ناشی از امتناع طرف دیگر از وصلت زمانی اتفاق می‌افتد که این امر موجب ایجاد خسارت مادی نگردد.

والا در صورتی که موجب خسارت مادی شود قابل دریافت است، مثلا اگر نامزدی که در اثر امتناع طرف مقابل از وصلت دچار صدمات شدید روحی و ابتلا به بیماری اعصاب و روان و... می‌شود، مخارجی را که برای مداوای آن تحمل کند، خسارت مزبور را از طرفی که بدون علت موجه وصلت را بر هم زده می‌تواند دریافت کند.

استرداد (پس دادن) هدایایی که در دوران نامزدی داده شده است.

مطابق قانون (ماده 1037 قانون مدنی) هر کدام از نامزدها می‌توانند در صورت برهم خوردن وصلت (اگر چه بدون علت موجه باشد) هدایایی را که به طرف دیگر یا پدر و مادر او برای وصلت داده باشد را پس بگیرد.

اگر عین هدایا موجود نباشد، باید قیمت آن‌‌ها را بپردازد.

انحلال نامزدی در اثر فوت یکی از نامزدها:

در صورتی که حین نامزدی یکی از طرفین فوت کند و نامزدی به هم بخورد، عین هدایایی که موجود است پس داده می‌شود، اما قیمت هدایایی که یکی از نامزدها به دیگری داده و نزد او موجود نیست، مطالبه نخواهد شد، حتی اگر در اثر تقصیر او تلف شده باشد. ولی آن چیزی که به عنوان مهریه داده شده باشد پس گرفته می‌شود.

مرور زمان دعاوی ناشی از به هم خوردن وصلت:

جلوگیری از وصلت کسانی که دارای بیماری‌های واگیر می‌باشند:

(مطابق قانون مدنی ماده 104): «هر یک از طرفین می‌توانند برای انجام وصلت منظور از طرف مقابل تقاضا کند که تصدیق طبیب به صحت از امراض مسری مهم از قبیل سفلیس و موزاک و سل ارائه دهد.»

با توجه به ماده فوق فرقی نمی‌کند که تصدیق صحت مزاج از مرد خواسته شود یا از زن، ازدواج کرده باشد یا نکرده باشد.

بعد از طی مراحل نامزدی و ارائه موارد فوق طرفین باید دارای شرایط اساسی ازدواج باشند تا بتوانند به عقد نکاح یکدیگر در بیایند.

که در قسمت آینده به آن اشاره خواهیم کرد.