کشف شواهد قدیمی از وجود آب در مریخ

به گزارش مملکت آنلاین به نقل از رویترز، مریخ‌نورد پرسویرنس بقایای مدفون یک دلتای رودخانه باستانی در مریخ را کشف کرده است که یکی از جدیدترین شواهد مبنی بر جریان داشتن آب در این سیاره را ارائه می‌دهد.

محققان گفتند که این مریخ‌نورد شش چرخ ناسا با استفاده از رادار نفوذی به زمین، سازند‌های زمین‌شناسی را تا عمق ۳۵ متری (۱۱۵ فوتی) زیر سطح شناسایی کرده است، زیرا ۶.۱ کیلومتر (۳.۸ مایل) در داخل دهانه جزرو، منطقه‌ای در نیمکره شمالی مریخ که گمان می‌رود زمانی زیر آب بوده و یک حوضه دریاچه تشکیل داده است، حرکت کرده است.

این مریخ‌نورد لایه‌های رسوبی و سطوح فرسایش یافته‌ای را شناسایی کرد که نشان‌دهنده یک محیط دلتا است - رسوبات گسترده و بادبزنی شکل که در دهانه رودخانه‌ای که به یک توده آب بزرگتر مانند دریاچه می‌ریزد، تشکیل می‌شوند. دانشمندان تخمین می‌زنند که این دلتای مدفون بین ۳.۷ تا ۴.۲ میلیارد سال قدمت دارد. از آنجایی که مریخ مانند زمین حدود ۴.۵ میلیارد سال پیش تشکیل شده است، این بدان معناست که این دلتا نسبتاً در اوایل تاریخ این سیاره وجود داشته است.

محققان خاطرنشان کردند که این دلتا، قدمتی بسیار قدیمی‌تر از یک سازند سطحی مشابه به نام «دلتای غربی» دارد که قدمت آن به حدود ۳.۵ تا ۳.۷ میلیارد سال پیش برمی‌گردد.

دستگاه RIMFAX روی این فضاپیما با ارسال پالس‌های راداری به سمت پایین و ثبت بازتاب‌های آنها از سازند‌های زیرسطحی، امکان ایجاد نقشه‌های سه‌بعدی از آنچه در زیر سطح قرار دارد را فراهم می‌کند. یافته‌های جدید بر اساس عمیق‌ترین داده‌های جمع‌آوری‌شده توسط این دستگاه تا به امروز است که بین سپتامبر ۲۰۲۳ و فوریه ۲۰۲۴، طی یک دوره ۲۵۰ روز مریخی، به دست آمده است.

از آنجا که آب عنصری حیاتی در احتمال وجود حیات در گذشته مریخ است، شواهد رو به رشد گذشته مرطوب آن مورد توجه ویژه قرار گرفته است. مریخ که اکنون سرد و بی‌حاصل است، زمانی جو بسیار متراکم‌تر و آب و هوای گرم‌تری داشت که امکان وجود آب مایع را روی سطح آن فراهم می‌کرد.

امیلی کاردارلی، دانشمند سیاره‌ای در دانشگاه UCLA، عضو تیم پرسویرنس و نویسنده اصلی مطالعه‌ای که در مجله Science Advances منتشر شده است، گفت: «بر اساس سازند‌هایی که توسط ریمفکس نقشه‌برداری شده‌اند، ما معتقدیم که دهانه جزرو زمانی محیطی غنی از آب داشته که قادر به حفظ نشانه‌های زیستی بوده و این محیط قبل از تشکیل دلتای غربی دهانه وجود داشته است.»

نشانه زیستی، مدرکی شیمیایی یا فیزیکی از حیات گذشته یا حال است. در زمین، دلتا‌های رودخانه مناطقی هستند که رسوبات در آنها متمرکز می‌شوند و ریزمحیط‌هایی را ایجاد می‌کنند که برای حیات میکروبی مساعد هستند.

سال گذشته، دانشمندان اعلام کردند که نمونه سنگی که توسط پرسویرنس از دهانه جزرو جمع‌آوری شده است، حاوی یک نشان زیستی بالقوه است که نشان‌دهنده حیات میکروبی باستانی است، اگرچه مواد معدنی موجود در نمونه نیز می‌توانند از طریق فرآیند‌های غیرزیستی تشکیل شده باشند. قدمت آن سنگ تقریباً به ۳.۲ تا ۳.۸ میلیارد سال پیش برمی‌گردد.

از سال ۲۰۲۱، این فضاپیما به کاوش در دهانه جزرو ادامه داده است، جایی که دانشمندان معتقدند کانال‌های رودخانه زمانی به لبه دهانه سرریز می‌شدند و یک دریاچه باستانی را تشکیل می‌دادند.

دیوید پیج، دانشمند سیاره‌ای در UCLA، نویسنده مشترک این مطالعه و عضو تیم علمی فضاپیما، در مورد یافته‌های جدید گفت: «بسیار هیجان‌انگیز است که REMfax قادر به ارائه این نمای دقیق از رسوبات و در نتیجه کمک به حل معمای منشأ آنها است. این یافته، این ایده را تقویت می‌کند که رادار نفوذی به زمین در واقع ابزاری جدید بسیار ارزشمند برای مطالعه زمین‌شناسی سیاره‌ای است.»