حماسه سازان
سازمان سیاسی خلق عرب دست به قدرت‌نمایی و ایجاد رعب‌زده و به تلافی خلع سلاح سه تن از عناصرش در بازار به دست تکاوران نیروی دریایی، به این کار اقدام کرده بود.
به گزارش سرویس سیاسی مملکت آنلاین ، به دنبال این حادثه، در شهر وضعیت فوق‌العاده حاکم شد و در گمرک و نخلستان‌های اطراف و نقاط حساس شهر، حساسیت و مراقبت‌ها شدیدتر شد.
در تظاهرات مردمی به مناسبت تشییع جنازه‌ی دو شهید یاد شده که شب هنگام انجام گرفت، حدود 50 هزار تن شرکت کردند و در بازگشت از قبرستان به سوی مسجد جامع آمدند. آن‌ها آشکارا علیه سازمان سیاسی شعار می‌دادند. جمع کثیری از مردم تا نیمه شب در مسجد جامع ماندند.
بخشی از حوادث و درگیری‌های این روز، در مطبوعات چنین منعکس شده است: در ساعت 7:45 صبح فرمانداری خرمشهر مورد تهاجم مسلحانه قرار گرفت که محافظین ساختمان به مقابله پرداختند. در ساعت 8 صبح، اعراب در ناحیه‌ی ... با پاسداران درگیر شدند و ساختمان‌های پست و تلگراف و چندین مغازه را به آتش کشیدند. همچنین ساختمان دخانیات طعمه‌ی حریق شد. به علت آتش‌سوزی سیم‌ها، قسمت‌هایی از برق و تلفن شهر قطع شد و پاسداران آبادان به حال آماده باش در آمدند. سازمان سیاسی خلق عرق اقدام به سنگربندی در خیابان‌ها کرده است و صدای رگبار لحظه‌ای در شهر قطع نمی‌شود. از عشایر خوزستان و سایر نیروهای خلق عرب جهت کمک به اعراب دعوت شده و آن‌ها وارد شهر شده‌اند. در ساعت 9 صبح حمله به کلانتری 1 خرمشهر، توسط افراد آن دفع گردید. در سه‌راه شلمچه، در جاده‌ی مرزی نیز اعراب قسمتی از تاسیسات غیرقابل استفاده را به آتش کشیدند.
از سوی دیگر، ساختمان‌های سازمان سیاسی و کانون فرهنگی خلق عرب از همان ساعات اول درگیری به محاصره‌ی نیروهای انقلاب درآمد و پس از چند ساعت درگیری تصرف شد. به این ترتیب مرکز هدایت آشوب و درگیری‌ها سقوط کرد.
در این اوضاع، عراق مقابل پاسگاه‌های مرزی به تجمع نیرو دست زد و هلی‌کوپترهایش در خسروآباد به پرواز درآمدند. همچنین دو ایستگاه رادیویی برای مردم عربستان (عرب‌های ایرانی خوزستان) مرتب پیام عربی می‌فرستادند.
عده‌ای از نیروهای مسلح خلق عرب در خارج از خرمشهر به طرف این شهر حرکت کردند و یا در شهرهایی همچون اهواز و آبادان به تحرکاتی دست زدند. در اواز مسئله بدون حادثه خاتمه یافت، اما در آبادان تعدادی از اتومبیل‌های پارک شده مورد آسیب قرار گرفتند و ساختمان شرکت نفت در ایستگاه 10، کار بهمنشیر، مورد تهاجم مسلحانه واقع شد و خساراتی به آن وارد آمد.
تحصن در مسجد امام صادق (ع) و توافق‌نامه‌ی شبیر-مدنی
به رغم فشارهای متعدد سیاسی و تبلیغاتی داخلی و خارجی و به خصوصی پشتیبانی بی‌دریغ تدارکاتی عراق در ارسال اسلحه و مواد تخریبی به داخل ایران، جو وحشتی که وحشتی که ضدانقلاب به وجود آمده بود، شکسته شد و با از هم پاشیدن مرکزیت آنان در شهر، تحرکات و درگیری‌ها کم‌کم به مناطق اطراف به خصوص پاسگاه‌های مرزی کشیده شد و در چند نقطه از خطوط راه‌آهن نیز تخریب‌هایی صورت گرفت.
روز جمعه 11/3/1358 تعدادی از هوادارن سازمان سیاسی و کانون فرهنگی خلق عرب، پس از یک راه‌پیمایی، در مسجد امام جعفر صادق (مسجد شیخ شبیر) متحصن شدند و قطع‌نامه‌ای صادر کردند و برای اجرای آن 48 ساعت مهلت دادند.
خواسته‌های ضدانقلاب طوری تنظیم شده بود که بدون ایجاد واکنش شدید، مسائلی را مطرح کند و تا تغییر مجدد موازنه، وسیله‌ای برای ادامه‌ی موجودیت سیاسی و اجتماعی آنان در شهر بشود.
تحصن در مسجد شیخ همچنان ادامه یافت و از طرف عشایر عرب‌زبان که از مناطق مختلف گردآوری شده و به خرمشهر آورده می‌شدند، با راه‌پیمایی حمایت می‌شد. بسیاری از شعارها و خواسته‌های اعلام شده حول طرفداری از شیخ دور می‌زد تا وی بتواند در مذاکراتی که با مسئولان استان و شهر صورت می‌گیرد، از موضع قدرت برخورد کند. این امر برای ضدانقلاب تعیین کننده بود.
مذاکرات انجام شد و توافق‌نامه‌ای به امضا رسید.
متن این بیانیه طوری تنظیم شده بود که اقدام مشخصی را به هیچ یک از طرفین دیکته نمی‌کرد، و همین باعث شد تا فعالیت ضدانقلابی عناصر خلق عرب ادامه یابد.
در این میان وسایل تبلیغات جهانی از توافق‌نامه‌ای خبر دادند که بر اساس آن دولت به تنبیه مسببان خونریزی در خرمشهر، اعاده‌ی نظم توسط پلیس و ژاندارمری محلی و آزادی دست‌گیرشدگان تعهد کرده است و چنین وانمود می‌شد که طبق مفاد بیانیه، مسببان خونریزی، نیروهای مذهبی شهر بوده‌اند و ضدانقلاب در موضع حقانیت و مظلومیت قرار داشته است!
متحصنان در مسجد امام جعفر صادق (ع) ابتدا با توافق‌نامه مخالفت کردند و تا چند روز در تحصن ماندند و از آخرین فرصت برای تبلیغات استفاده کردند و سرانجام در ساعت 8 شب 18/3/1358 با سخنرانی نماینده‌ی آیت‌الله شریعتمداری که آن‌ها را به اتحاد و آرامش فرا خواند، تحصن به پایان رسید.
اما انفجاری که بعد از ظهر روز بعد قسمتی از ریل راه‌آهن را در 16 کیلومتری خرمشهر منهدم کرد. آغاز دور جدیدی از درگیری‌ها محسوب می‌شد که مشخصه‌ی اصلی آن افزایش تدریجی ابتکار عمل ضدانقلاب با استفاده از فشارهای سیاسی و تبلیغاتی موجود و افزودن بر دامنه‌ی مزاحمت و اخلال بود. تکیه بر توافق‌نامه و عدم اجرای مواردی از آن، حربه‌ی اصلی تبلیغاتی ضدانقلاب و نیز تردید و عدم قاطعیت طرف مقابل بود.
تحرکات عراق
از سوی دیگر، عراق به تحرکاتی دست زد که بیشتر جنبه‌ی روانی داشت و برای روحیه دادن به وابستگان انجام می‌گرفت. نمونه‌ای از این اقدامات که مورد استناد فرماندار خرمشهر قرار گرفت و در مورخ 18/3/1358 در مطبوعات نیز درج گردید.
ترددهای مشکوک مرزی افزایش یافت که نشان می‌داد عراق مشغول تسلیح و هدایت و راه‌اندازی عناصر ضدانقلاب است. کار به جایی رسید که با وجود تمایل مسئولان برای افزایش آرامش شهر، محدودیت رفت و آمد شبانه در جاده‌های منتهی به مرز در آبادان و خرمشهر اعمال گردید.
حکومت عراق در کنار چنین مواضعی، به تاکتیک‌های متعادل کننده نیز دست می‌زد که ضمن استفاده سیاسی تبلیغاتی، تشنج در روابط دو کشور خیلی بالا نگیرد. در 22/3/1358 سفیر عراق در تهران با نخست‌وزیر و وزیر خارجه‌ی وقت ایران ملاقات کرد و رسما درباره‌ی بمباران‌های مرزی جنگنده‌های عراقی که صورت گرفته بود، عذرخواهی کرد و آن‌ها را خطاهایی که پیش می‌آید، خواند و آمادگی دولت عراق را برای جبران هرگونه خسارتی اعلام کرد. از او خواسته شد که باید نظر دولت عراق به طور رسمی و کتبی اعلام گردد. از سوی دیگر، در محافل جهانی نیز چنین خطی دنبال می‌شد که پای عراق بیش از اندازه و زودتر از موقع لزوم به درگیری‌های حاد کشیده نشود.
رشد مجدد تحرکات سیاسی - نظامی ضد انقلاب
در داخل شهر برای بازگشت قدرتمندانه‌ی سیاسی و نظامی ضدانقلاب، مانورهای سیاسی بیشتر حول محور استفاده از شیخ شبیر و نه به عنوان سازمان‌های سیاسی خلق عرب انجام می‌گرفت. اولین تلاش این بود که شیخ را به صورت وزنه‌ی عمده‌ای تثبیت کنند تا وضع مطلوب فراهم شود.
جو وحشت به نحوی حاکم گردید که برخی مردم شهر را ترک کردند و عده‌ای از روحانیان نیز ضمن این اعتراض که: «در این شهر مجاهدین و انقلابیون آن مهتوک و ضد انقلاب توطئه‌گر که با خارج ارتباط داشته و دارد تا این حوادث ناگوار را به وجود آورد، در رفاه و غرور است.» اعلام کردند که از خرمشهر هجرت خواهند کرد.
سازمان خلق عرب با مظلوم‌نمایی در کنار فعالیت سیاسی و تبلیغاتی، ایجاد وحشت را نیز در دستور کار قرار داده بود. در 6/4/1358 طی یک خراب‌کاری، برق خرمشهر به کلی قطع شد و کوشش ماموران به جایی نرسید. هم‌زمان در نخلستان‌های «کوت شیخ» اقدام به تیراندازی شد و یک دستگاه یدک‌کش در کارون طعمه‌ی آتش گردید.
تشدید فعالیت تشکیلاتی و آموزشی ضدانقلابی نیز از قرائن و شواهد آشکار بود. داستان انقلاب خوزستان از دستگیری یک گروه صد نفره خبر داد که در حال خروج غیرمجاز از مرزهای آبی بوده‌اند. این افراد که بین 16 تا 20 سال سن داشتند، قرار بود توسط جبهه‌التحریر جهت آموزش‌های لازم به کویت و از آن‌جا به عراق بروند و بعد برای انجام دادن وظایف محوله (اغتشاش، انفجار و خراب‌کاری) به ایران بازگردند.
در کنار این‌گونه اقدامات، در مرز و پاسگاه‌های مرزی نیز اقدامات ایذایی عراق از قبیل حمله با مسلسل و نارنجک به پاسگاه‌ها، زدن خودروهای گشتی با آر.پی.جی. و... تشدید‌کننده‌ی جو وحشت در شهر بود. تبلیغات و جنگ روانی رادیوها و مطبوعات عراق نیز به شدت ادامه داشت و صدام و «طاهر توفیق» عضو رهبری حزب بعث، طی مصاحبه‌هایی، ضمن متهم کردن ایران به نژادپرستی و کینه‌توزی علیه اعراب، تهدید و اخطار می‌کردند.
از سوی دیگر، به گزارش مقام‌های مرزبانی خرمشهر، به علت نقص مراقبت از مرز، سیل سلاح و مهمات همراه با افراد ضدانقلابی از عراق وارد می‌شد.
به این ترتیب جو وحشت تشدید می‌گردید و فشار شدیدی به طور مشخص علیه عناصر مذهبی و انقلاب شهر اعمال می‌شد تا جایی که گاه گشتی‌های ضدانقلاب به ایذاء و دستگیری و ضرب و شتم آنان نیز می‌پرداختند. این جو سبب کوچ بسیاری از خانواده‌ها شد تا حدی که در افکار عمومی این گمان به وجود آمد که شهر به زودی تحویل ضدانقلاب خواهد شد.
در تاریخ 21/4/1358، شب هنگام، یک گروه از پاسداران، در حال گشت در منطقه‌ی کوت شیخ مورد تهاجم قرار گرفت. در این کمین، انوشیروان رضایی به شهادت رسید. تشییع جنازه‌ی این شهید که مردم به طور وسیعی در آن شرکت کردند، باعث حرکت و تظاهرات مردمی علیه ضدانقلاب شد.
در 24/4/1358 در مراسم سومین روز شهادت رضایی، انبوه مردم که در مسجد جامع گرد آمده بودند، به یک راه‌پیمایی دست زدند و مجددا برای استماع سخنرانی و قطع‌نامه به مسجد بازگشتند. وقتی زندگی‌نامه‌ی شهید از تریبون قرائت می‌شد، نارنجکی به حیاط مسجد پرتاب شد که هفت شهید و عده‌ای مجروح به جای گذاشت.
جمعیت فشرده در مسجد، وحشت‌زده و خشمناک بیرون ریختند و باعث انفجار بزرگ‌تری از خشم عمومی مردم در سطح شهر گردید که اوضاع را به کلی دگرگون ساخت. در این هنگام تیراندازی عناصر مسلح از اطراف منزل شیخ به طرف جمعیت خشمگین، کار را تمام کرد. شیخ محاصره شد، مقاومت عناصر مسلح زیاد طول نکشید و با مجروح شدن چند تن از طرفین و کشته شدن یکی دو تن از افراد ضدانقلاب، خانه‌ی شیخ تصرف شد. عده‌ای از عاملان حوادث خرمشهر در همان‌‌جا دستگیر شدند و شیخ نیز به اهواز برده شد.
در اهواز، فرمانده پاسداران اعزامی به خرمشهر (نصار جبروتی) ضمن تماس تلفنی با دفتر امام در قم، از ایشان راجع به شیخ کسب تکلیف کرد. امام دستور دادند که او به قم منتقل شود. البته شیخ خود نیز نسبت به عزیمت به قم تمایل نشان داد. برخی روحانیان خرمشهر که از نزدیک حوادث را تعقیب می‌کردند، معتقدند که رفتار و اعمال شیخ آن‌قدر زیان‌بار بود و چنان آثار مخربی بر جای گذاشت که می‌توان وی را مستحق اعدام دانست، اما امام بسیار با مرحمت و بخشش با وی رفتار کردند که به اعزام و اقامت او در قم اکتفا شد.
با انتقال شیخ و دستگیری تعدادی از عناصر فعال ضدانقلاب و متواری شدن بقیه به عراق و به خصوص با از میان رفتن مرکزیتی چون منزل شیخ، جوّ رعب شهر کاملا شکسته شد، طوری که خانواده‌های مهاجر به شهر بازگشتند.
در واقع شکست عراق در این مبارزه برای جدا کردن اعراب خوزستان از انقلاب اسلامی کاملا مشخص شد. با از بین رفتن امکان فعالیت ضد انقلاب، از این پس هر گونه اقدام ایذایی و تخریبی حاد، هر چند اثر موضعی داشت، اما از نظر تبلیغاتی و سیاسی و اجتماعی کاملا به ضرر عراق و وابستگانش بود و بر نفرت عمومی می‌افزود. از این پس جنگ اعلام نشده‌ی عراق علیه انقلاب اسلامی وارد مرحله‌ی دیگری شد و با شیوه‌ای دیگر ادامه یافت.
ارسال نظر